श्रीलंकेची अशी दयनीय अवस्था होण्यामागील काय आहेत कारणे ?

515 0

नवी दिल्ली- सोन्याची लंका म्हटलं जाणारा श्रीलंका देश सध्या गंभीर आर्थिक संकटाचा सामना करत आहे. परिस्थिती इतकी बिकट झाली आहे की देशात आरोग्य आणीबाणी लागू करावी लागली आहे. लोकांना जीवन जगण्यासाठी मूलभूत सुविधाही मिळत नाहीत. श्रीलंकेत सध्या महागाई गगनाला भिडली आहे. अशा स्थितीत श्रीलंकेत गेल्या काही दिवसांत असे काय घडले की येथील परिस्थिती पूर्णपणे बिघडली, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

श्रीलंकेत डिझेल-पेट्रोल आणि गॅसचा मोठा तुटवडा आहे. एलपीजी सिलिंडरची किंमत 4,119 रुपये, पेट्रोल 254 रुपये आणि डिझेल 176 रुपये प्रति लिटरने विकले जात असल्याची परिस्थिती आहे. इतके पैसे भरूनही लोक या सर्व वस्तू घेण्यासाठी लांबच लांब रांगा लावतात, तरच त्यांना या वस्तू खरेदी करता येतात. श्रीलंकेची अवस्था इतकी बिकट झाली आहे की, साखरेचा भाव 290 रुपये किलोवर पोहोचला आहे. त्याचवेळी तांदळाचा भाव 500 रुपये किलोवर पोहोचला आहे. खरं तर, सरकारी आकडेवारीनुसार, श्रीलंकेतील महागाईचा दर यावेळी 17 टक्क्यांच्या पुढे गेला आहे.

देशात डिझेल-पेट्रोल आणि गॅसचा मोठा तुटवडा आहे. एलपीजी सिलिंडरची किंमत 4,119 रुपये, पेट्रोल 254 रुपये आणि डिझेल 176 रुपये प्रति लिटरने विकले जात असल्याची परिस्थिती आहे. इतके पैसे भरूनही लोक या सर्व वस्तू घेण्यासाठी लांबच लांब रांगा लावतात, तरच त्यांना या वस्तू खरेदी करता येतात. श्रीलंकेची अवस्था इतकी बिकट झाली आहे की, साखरेचा भाव 290 रुपये किलोवर पोहोचला आहे. त्याचवेळी तांदळाचा भाव 500 रुपये किलोवर पोहोचला आहे. खरं तर, सरकारी आकडेवारीनुसार, श्रीलंकेतील महागाईचा दर यावेळी 17 टक्क्यांच्या पुढे गेला आहे.

इथे लोकांना 1 कप चहासाठी 100 रुपये मोजावे लागतात. एवढेच नाही तर ब्रेड, दूध या दैनंदिन जीवनावश्यक वस्तूंचे भावही गगनाला भिडले आहेत. बातमीनुसार, सध्या श्रीलंकेत ब्रेडच्या एका पॅकेटची किंमत 150 रुपयांवर गेली आहे. त्याचबरोबर दुधाची पावडर 1,975 रुपये प्रतिकिलो झाली आहे.

श्रीलंकेच्या विनाशाची मुख्य कारणे

1. अनावश्यक कर्ज- वास्तविक, श्रीलंकेच्या बरबादीचे मुख्य कारण म्हणजे गेल्या दोन दशकांत चीनने केलेली गुंतवणूक आणि प्रचंड विदेशी कर्ज हे सांगितले जात आहे. खरे तर चीनने श्रीलंकेला भरपूर कर्ज वाटप केले. 2021-22 मध्ये कोलंबोचे चीनवरचे दायित्व $2 अब्ज होते. हंबनटोटा बंदर यापूर्वीच चीनला ९९ वर्षांसाठी भाडेतत्त्वावर देण्यात आले आहे. श्रीलंकेचा कर्ज व्यवस्थापन कार्यक्रम कोलमडला. वास्तविक, श्रीलंका या छोट्या देशावर फेब्रुवारीपर्यंत 12.55 अब्ज डॉलर्सचे कर्ज होते, त्यापैकी यावर्षी त्याला सुमारे 4 अब्ज रुपये द्यावे लागणार आहेत. आंतरराष्ट्रीय सार्वभौम रोखे, आशियाई विकास बँक, चीन आणि जपान यांचा श्रीलंकेच्या परकीय कर्जाचा मोठा वाटा आहे.

2. लोकप्रिय आर्थिक निर्णय-

जनतेला खूश करण्यासाठी सरकारने आयकरात अनपेक्षित कपात केली, ज्यामुळे सरकारचा महसूल कमी झाला. वास्तविक, 2019 च्या आधारावर राष्ट्रपती राजपक्षे यांनी कर लक्षणीयरीत्या कमी केला होता. अहवालानुसार, श्रीलंकेत व्हॅट 15 टक्क्यांवरून 8 टक्के करण्यात आला आहे. सरकारच्या या निर्णयाला टाळ्या मिळाल्या, मात्र दरवर्षी ६० हजार कोटी रुपये सरकारी तिजोरीत बुडाले. त्यामुळे जागतिक स्तरावर श्रीलंकेला मोठा फटका बसला आणि सरकारी तिजोरीही सतत रिकामी होत गेली.

3. कोविड शॉक

कोविड-19 महामारीचा प्रभाव जगातील प्रत्येक देशावर असला तरी कोरोनाचा श्रीलंकेवर अधिक परिणाम झाला आहे. याचे कारण श्रीलंकेच्या अर्थव्यवस्थेत कमाईच्या स्त्रोतांमध्ये विविधता नव्हती. श्रीलंगाची संपूर्ण अर्थव्यवस्था पर्यटन, चहा आणि रबर निर्यातीवर आधारित होती, परंतु कोविड महामारीमुळे पर्यटन उद्योग पूर्णपणे कोलमडला आहे. त्याच वेळी, जगभरात कोविड लॉकडाऊनमुळे उद्योग कोलमडल्यामुळे रबर आणि कॉफीची निर्यात कमी झाली, तर कर्जाच्या परतफेडीमुळे देशाची तिजोरी खुली झाली, कारण श्रीलंकेचा 10 टक्के वाटा पर्यटन उद्योगाचा होता आणि हे क्षेत्र कोविडमुळे खूप प्रभावित झाले आहे. त्यामुळे बेरोजगारी वाढली आणि लोकांकडे पैसेच नव्हते. यातून बाहेर पडण्यासाठी सरकारने मोठ्या प्रमाणात नवीन नोटा छापल्या. आता उत्पादन वाढले नसल्याने महागाई वाढतच चालली आहे. यासोबतच श्रीलंकेच्या चलनातही डॉलरच्या तुलनेत मोठी घसरण झाली.

4. सेंद्रिय शेतीचे भूत

श्रीलंका सरकारने अचानक जगातील पहिला 100% सेंद्रिय शेती करणारा देश बनण्याचा निर्णय घेतला. यासोबतच सरकारने विदेशातून होणारी रासायनिक खतांची आयात बंद केली. सरकारच्या या निर्णयावर सुरुवातीलाच टाळ्यांचा कडकडाट झाला. मात्र पिकात किडे दिसू लागले. अशा कामात शेतकऱ्यांना किडी मारण्याचे रसायनही मिळाले नाही. त्यामुळे पिकांची नासाडी होऊ लागली. आज त्याचमुळे श्रीलंकेत खाण्यापिण्याची टंचाई आहे. सरकारने विचार न करता सुरू केलेल्या सेंद्रिय शेती धोरणामुळे कृषी उत्पादनात लक्षणीय घट झाल्याचे मानले जात आहे.

5- वाईट आर्थिक व्यवस्था

विचार न करता घेतलेले मोठे निर्णय आणि कोविड महामारीमुळे श्रीलंकेतील उत्पादनात लक्षणीय घट झाली आहे. त्याच वेळी, सरकारने नोटा छापून त्याची भरपाई करण्याचा प्रयत्न केला. त्यामुळे माल कमी आणि मागणी जास्त यामुळे वस्तूंचे भाव वाढू लागले. चहाचा कप 100 रुपयांना मिळत आहे, अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. देशातील वाढत्या महागाईमुळे डॉलरच्या तुलनेत श्रीलंकन ​​चलनाचे मूल्यही घसरले, त्यामुळे आयात महाग झाली.

6- परदेशातील गंगाजळी रिकामी झाली

पर्यटन आणि निर्यात कोलमडल्यामुळे श्रीलंकेचे उत्पन्न घटले आणि खर्च भागवण्यासाठी कर्जाचा बोजा वाढतच गेला. त्यामुळे गेल्या दोन-तीन वर्षांत परकीय गंगाजळी केवळ एक तृतीयांश राहिली. याशिवाय विदेशी कर्ज 173 टक्क्यांनी वाढले आहे. वृत्तानुसार, सध्या श्रीलंकेवर एकूण 12.55 लाख कोटी रुपयांचे कर्ज आहे आणि यामध्ये चीनचा वाटा खूप जास्त आहे. त्याच वेळी, डॉलरचे मूल्य कमी झाल्यामुळे, माल आयात करण्यासाठी देशाचा मोठा पैसा खर्च होत आहे.

Share This News

Related Post

Maharashtra Rain

Maharashtra Rain : पश्चिम महाराष्ट्रासह कोकणात मुसळधार पाऊस; ‘या’ जिल्ह्यात शाळांना सुट्टी जाहीर

Posted by - July 19, 2023 0
मुंबई : राज्यात जुलै महिन्याच्या अखेरीस पावसाने जोरदार सुरुवात केली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रासह कोकण जिल्ह्याला पावसाने (Maharashtra Rain) झोडपले आहे.…
Election

Election : राजस्थानसह ‘या’ 5 राज्यांच्या निवडणुका जाहीर

Posted by - October 9, 2023 0
नवी दिल्ली : वृत्तसंस्था – केंद्रीय निवडणूक आयोगाने (Election) आज राजस्थान, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, तेलंगणा आणि मिझोराम या पाच राज्यांच्या…

पंकजा मुंडे यांच्या वैद्यनाथ सहकारी साखर कारखान्यावर GST विभागाचा छापा

Posted by - April 13, 2023 0
भाजप नेत्या पंकजा मुंडे यांच्या वैद्यनाथ सहकारी साखर कारखान्यावर GST विभागाचा छापा पडला आहे. त्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.…

महत्वाची बातमी !! मंत्री नवाब मलिक यांचा साथीदार सुहेल खांडवानी घरावर एनआयएचा छापा

Posted by - May 9, 2022 0
मुंबई- ईडीच्या अटकेत असलेले मंत्री नवाब मलिक यांचा साथीदार सुहेल खांडवानी याच्या घरावर एनआयए ने छापा टाकला आहे. खांडवानी हा…

महत्वाची बातमी ! रिसॉर्ट तोडण्यासाठी निघालेल्या किरीट सोमय्यांचा दापोली पोलीस ठाण्यात ठिय्या

Posted by - March 26, 2022 0
मुंबई- भाजप नेते किरीट सोमय्या एक प्रतीकात्मक हातोडा घेऊन दापोलीला परिवहन मंत्री अनिल परब यांचे रिसॉर्ट तोडण्यासाठी निघाले. दापोलीत दाखल…

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *